💡 คลิกที่คำถามเพื่อดูคำตอบ หากไม่พบคำถามของคุณ โทรปรึกษาทีมวิศวกรได้ที่ 02-977-2518 ฟรี

มาตรฐานและประเภทท่อ

  • ท่อคอนกรีตระบายน้ำ มอก. หรือ ท่อ คสล. (คอนกรีตเสริมเหล็ก) คือท่อที่ผลิตตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก.128-2560 ออกโดยกระทรวงอุตสาหกรรม ใช้สำหรับระบายน้ำในโครงการถนน ชุมชน และสาธารณูปโภค มีขนาดตั้งแต่ 300–2,500 มม. และแบ่งชั้นคุณภาพ 4 ระดับ (คสล.1–4)

  • ชั้นคุณภาพกำหนดตามความสามารถรับแรงกด:
    • คสล.1 — พื้นที่ทั่วไป ไม่มีรถหนัก ฝังลึก 1–2 ม.
    • คสล.2 — ใต้ถนนรถเบา-กลาง ฝังลึก 2–4 ม. (ที่นิยมมากที่สุด)
    • คสล.3 — ใต้ถนนหลักมีรถบรรทุก ฝังลึก 4–6 ม.
    • คสล.4 — พื้นที่อุตสาหกรรมน้ำหนักสูง ฝังลึก 6+ ม.
    ยิ่งชั้นสูง ราคายิ่งสูง แต่ทนทานกว่า ควรปรึกษาวิศวกรก่อนเลือก

  • • ปากลิ้นราง (Tongue & Groove) — ยาแนวด้วยซีเมนต์มอร์ตาร์ ราคาถูกกว่า เหมาะงานทั่วไป
    • ปากระฆัง (Bell & Spigot) — ใช้ยางซีลกันรั่ว ติดตั้งเร็วกว่า ป้องกันซึมได้ดีกว่า ราคาสูงกว่าประมาณ 8–12%

    แนะนำปากระฆังสำหรับงานที่ต้องการความกันน้ำสูง หรือพื้นที่มีน้ำใต้ดิน ส่วนปากลิ้นรางเหมาะงานทั่วไปที่คุมงบประมาณ

  • ตามมาตรฐาน มอก.128-2560 ท่อ 1 ท่อนยาว 1 เมตร (1,000 มม.)

    สูตรคำนวณ: จำนวนท่อน = ความยาวรวม (ม.) × 1.05
    (บวก 5% สำรองสำหรับการแตกหักและตัดแต่ง)

    ตัวอย่าง: ต้องการวางท่อ 200 เมตร = 200 × 1.05 = 210 ท่อน

การเลือกขนาดและสเปค

  • โครงการกรมทางหลวง (DOH) โดยทั่วไปใช้:
    • ท่อข้างทาง: Ø 600–1,000 มม. ชั้น คสล.3
    • ท่อลอดถนน (Culvert): Ø 1,000–2,000 มม. หรือบ็อกซ์คัลเวิร์ต
    • มาตรฐาน: มอก.128-2560 และ มอก.1164–1166

    ขนาดที่แน่นอนขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำฝน พื้นที่รับน้ำ และ Runoff Coefficient ซึ่งวิศวกรไฮดรอลิกเป็นผู้คำนวณ

  • เลือกท่อคอนกรีต (คสล.) เมื่อ:
    • งานลึก รับแรงกดสูง (ใต้ถนน, ที่จอดรถ)
    • ขนาดท่อ ≥ 600 มม.
    • ต้องการอายุการใช้งาน 50+ ปี
    • งบประมาณจำกัด (ต้นทุนต่อเมตรต่ำกว่า)

    เลือกท่อ HDPE เมื่อ:
    • พื้นที่ดินอ่อนหรือเคลื่อนตัวสูง
    • ต้องการความยืดหยุ่น กันกัดกร่อน
    • ท่อขนาดเล็ก ≤ 400 มม. ในพื้นที่แคบ

    ดูรายละเอียดเพิ่มเติม: เปรียบเทียบท่อคอนกรีต vs HDPE vs PVC

  • ท่อ คสล. มาตรฐานทนต่อน้ำฝนและน้ำเสียทั่วไปได้ดี สำหรับสภาพแวดล้อมพิเศษ:
    • น้ำทะเล / Cl⁻ สูง: เลือกซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ชนิดพิเศษ (Low C3A) หรือเพิ่มระยะคอนกรีตหุ้มเหล็ก
    • pH ต่ำ / กรดซัลเฟต: ใช้ Sulfate Resistant Cement (Type V) หรือเพิ่ม Epoxy Lining ภายใน

    แนะนำให้ระบุสภาพแวดล้อมเมื่อขอใบเสนอราคา ทีมวิศวกรจะแนะนำสเปคที่เหมาะสม

การติดตั้งและมาตรฐาน

  • • ขั้นต่ำ: 0.1% (1 ซม. ต่อ 10 เมตร) เพื่อให้น้ำไหลได้
    • แนะนำ: 0.3–1.0% สำหรับงานทั่วไป
    • สูงสุด: ไม่เกิน 5% เพราะน้ำจะไหลแรงเกิน กัดเซาะรอยต่อ

    สำหรับท่อในพื้นที่ราบ เช่น กทม. ที่ความลาดน้อย ต้องออกแบบ Pump Station ร่วมด้วย

  • • ทรายรองพื้น: ปูทรายหยาบหนา 10–15 ซม. บดอัดให้แน่น
    • ความกว้างร่อง: กว้างกว่าเส้นผ่านนอกท่ออย่างน้อยข้างละ 30 ซม.
    • วัตถุประสงค์: กระจายน้ำหนักท่ออย่างสม่ำเสมอ ป้องกันการทรุดตัวจุดเดียว

    อ่านขั้นตอนเต็มได้ที่: ขั้นตอนการวางท่อระบายน้ำอย่างถูกต้อง

  • • ท่อปากลิ้นราง: ซีเมนต์มอร์ตาร์ อัตราส่วน 1:2 (ซีเมนต์:ทราย) ยาให้แน่น บ่มน้ำ 3–7 วัน
    • ท่อปากระฆัง: ใช้ยางซีล (Rubber Gasket) ที่ให้มาพร้อมท่อ ไม่ต้องยาแนวเพิ่ม

    ห้ามใช้ดินกลบทับรอยต่อก่อนซีเมนต์แห้งสนิท อย่างน้อย 24 ชั่วโมง

  • ตามมาตรฐาน DOH:
    • ท่อ Ø 300–600 มม. — บ่อพักทุก 30–40 เมตร
    • ท่อ Ø 700–1,000 มม. — ทุก 50–60 เมตร
    • ท่อ Ø 1,200+ มม. — ทุก 80–100 เมตร
    • บังคับ ที่ทุกจุดเปลี่ยนทิศทางและเปลี่ยนระดับ

    ดูรายละเอียดเพิ่มเติม: บ่อพักคอนกรีต คืออะไร

การสั่งซื้อและบริการ

  • ศิริพงษ์ซีเมนต์ ไม่มีขั้นต่ำ ในการสั่งซื้อ รับออเดอร์ตั้งแต่ 1 ท่อนขึ้นไป อย่างไรก็ตาม สำหรับปริมาณน้อยกว่า 20 ท่อน ค่าขนส่งต่อท่อนจะสูง แนะนำให้สั่งรวมกันเป็น Batch เพื่อประหยัดค่าขนส่ง

  • เอกสารที่ต้องใช้สำหรับงานภาครัฐ:
    1. ใบรับรองผลิตภัณฑ์ มอก.128-2560 จาก สมอ.
    2. ผลทดสอบแรงอัดแตก จากห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรอง
    3. ใบส่งสินค้าระบุ Lot/Batch ที่ชัดเจน
    4. Material Test Report (MTR) สำหรับโครงการพิเศษ

    ศิริพงษ์ซีเมนต์จัดเตรียมเอกสารเหล่านี้ครบถ้วน แจ้งล่วงหน้าได้เลย

  • ท่อ คสล. มาตรฐาน มอก. ออกแบบให้มีอายุการใช้งาน 50–80 ปี ภายใต้สภาวะปกติ

    เงื่อนไขที่ยืดอายุการใช้งาน: ติดตั้งถูกต้อง, ทำความสะอาดตะกอนทุก 1–2 ปี, ไม่มีรากต้นไม้เจาะทะลุ

    บางโครงการในประเทศไทยยังใช้ท่อ คสล. ที่อายุเกิน 60 ปีและยังคงสภาพดีอยู่ อ่านเพิ่มเติม: การบำรุงรักษาท่อระบายน้ำ

  • ตั้งอยู่ที่ ปทุมธานี ให้บริการทั่วภาคกลาง:
    • <50 กม. — กทม., นนทบุรี, ปทุมธานี
    • 50–100 กม. — อยุธยา, นครปฐม, สระบุรี
    • 100–150 กม. — ชัยนาท, สิงห์บุรี, ลพบุรี
    • >150 กม. — เจรจาค่าขนส่งพิเศษ

    โทรสอบถามราคาขนส่งได้ที่ 02-977-2518

🙋 ยังมีคำถามอื่น? ทีมวิศวกรศิริพงษ์ซีเมนต์พร้อมตอบทุกคำถามทางเทคนิค โทร 02-977-2518 หรือ ส่งคำถามออนไลน์ →